ΔΙΑΤΡΟΦΙΚΕΣ ΔΙΑΤΑΡΑΧΕΣ
Υπάρχουν πολλά είδη διατροφικών διαταραχών, αλλά εδώ θα αναφερθούν μόνο εκείνες που συνδέονται με την στρεβλωμένη εικόνα σώματος που μπορεί να έχει κάποιος. Διατροφική διαταραχή λοιπόν αφορούν την διαταραχή που αφορά την πρόσληψη τροφής και έχει ψυχοκοινωνικά αίτια.
Νευρική Ανορεξία
Η νευρική ανορεξία τρέφεται από τον φόβο της παχυσαρκίας, το άτομο φοβάται μην γίνει παχύσαρκο και διαταράξει την εικόνα του. Γι’ αυτόν τον λόγο επιβάλλει στον εαυτό του την αποχή από την πρόσληψη τροφής. Χαρακτηριστικό σημείο είναι η έντονη απώλεια βάρους. Τα άτομα που πάσχουν από ανορεξία δεν μπορούν να διατηρήσουν το φυσιολογικό βάρος, έχουν μια στρεβλωμένη αίσθηση ότι το σώμα τους είναι παχύσαρκο ακόμα και αν δεν είναι και φτάνουν στο σημείο να μην νιώθουν πείνα.
Η απώλεια του βάρους στην ανορεξία γίνεται με σταδιακή μείωση πρόσληψης τροφής, μη πρόσληψη τροφών που περιέχουν υδατάνθρακες και λίπη και με χρήση καθαρτικών, διουρητικών, έντονης άσκησης και προκλητού εμετού. Τα άτομα που πάσχουν, πραγματικά βασανίζονται από την πείνα και την στέρηση όταν βρίσκονται σε αρχικά στάδια, γιατί η ανορεξία έρχεται μετέπειτα.
Η διατροφική αυτή διαταραχή έχει υψηλά ποσοστά θνησιμότητας και ιατρικές επιπλοκές σε όλα τα συστήματα του ανθρώπινου οργανισμού. Παρόλο που οι περισσότερες επιπλοκές αναστρέφονται με την ανάκτηση βάρους, κάνουν την εμφάνιση τους άλλες που σχετίζονται με την επανασίτιση. Γι’ αυτόν τον λόγο η διαχείριση των περιστατικών της νευρικής ανορεξίας γίνεται από ομάδα ειδικών ψυχολόγων, γιατρών, και διατροφολόγων.
Τα σημάδια που σχετίζονται με την ανορεξία :
- ΔΕΡΜΑ
Είναι από τις πρώτες ορατές εκδηλώσεις σε ανορεκτικά άτομα. Λόγω έλλειψης ιχνοστοιχείων και απαραίτητων βιταμινών υπάρχει έντονη ξηροδερμία, η οποία αργότερα δημιουργεί στην επιφάνεια του δέρματος μικρές αμυχές. Η απώλεια υποδόριου λίπους δημιουργεί στον οργανισμό προβλήματα ρύθμισης της θερμοκρασίας και προκειμένου να την διατηρήσει παρουσιάζεται στις περιοχές της πλάτης, της κοιλιάς και του προσώπου ένα λεπτό χνούδι.
- ΜΑΤΙΑ – ΣΤΟΜΑ
Η έλλειψη βιταμίνης Α προσβάλλει τον κερατοειδή και μπορεί να οδηγήσει σε απώλεια της όρασης. Επίσης σε άτομα που προκαλούν εμετό δημιουργείται ρήξη των μικρών αγγείων. Στην περίπτωση που προκαλούν εμετό λόγω των γαστρικών υγρών προκαλείται φθορά στα δόντια.
- ΓΑΣΤΡΕΝΤΕΡΙΚΟ
Φουσκώματα στην κοιλιά, δυσκοιλιότητα και αίσθηση κορεσμού, σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου και οισοφαγίτιδες στις περιπτώσεις που προκαλείται εμετός.
- ΚΑΡΔΙΑ
Οι καρδιακές επιπλοκές είναι οι κύριες αιτίες θνησιμότητας στην νευρική ανορεξία. Οι κυριότερες είναι η υπόταση ορθοστατική και μη, οι καρδιακές αρρυθμίες, η καρδιακή ατροφία και ο καρδιακός αιφνίδιος θάνατος. Πολλά προϊόντα καθαρτικά περιέχουν ουσίες τοξικές για την καρδιά, ειδικά αυτά που προκαλούν εμετό.
- ΝΕΦΡΑ
Η διαταραχή ηλεκτρολυτών δημιουργεί επιπλοκές, ειδικά η παρατεταμένη υποκαλιαιμία μπορεί να οδηγήσει σε νεφροπάθεια και να χρειαστεί αιμοκάθαρση.
- ΟΡΜΟΝΙΚΕΣ
Διαταραχές και διακοπή εμμήνου ρύσεως στις γυναίκες και στους άνδρες μείωση της τεστοστερόνης, επίσης μείωση της λίμπιντο, διαταραχή στις θυρεοειδικές ορμόνες και συχνά υπογλυκαιμικά επεισόδια λόγω έλλειψης γλυκογόνου.
- ΝΕΥΡΟΜΥΟΣΚΕΛΕΤΙΚΟ
Εμφανίζεται έλλειμα στην φαιά και λευκή ουσία του εγκεφάλου, μυϊκή ατροφία και αδυναμία. Οστεοπόρωση και εμφάνιση καταγμάτων.
- ΠΝΕΥΜΟΝΕΣ
Η χωρητικότητα των πνευμόνων μειώνεται και σε αυτό βοηθά η μυϊκή ατροφία.
Πρέπει να αναφερθεί ότι οι περισσότερες επιπλοκές όπως η αναιμία, η διαταραχές ηλεκτρολυτών και η έλλειψη βιταμινών και ιχνοστοιχείων υποχωρούν με την ανάκτηση βάρους, υπάρχουν και κάποιες όμως που δεν αναστρέφονται, αυτό κάνει την ανορεξία να είναι μια από τις σοβαρότερες ψυχογενείς νόσους που είναι απειλητική για την ζωή και χρήζει ολιστικής αντιμετώπισης.
- Τα ανορεξικά άτομα συνήθως :
- Είναι απομονωμένα
- Δεν δέχονται βοήθεια εύκολα και δεν παραδέχονται ότι έχουν πρόβλημα
- Αποφεύγουν με έντεχνους τρόπους τα οικογενειακά τραπέζια για να μην βρεθούν στην θέση να πρέπει να καταναλώσουν τροφή.
- Την ώρα του φαγητού καθυστερούν, είναι επιλεκτικά στις τροφές και τρώνε με μεθοδικό τρόπο, κόβουν μικρά κομμάτια τροφής με το μαχαίρι.
- Καταπονούν τον εαυτό τους με υπερβολική άσκηση.
- Έχουν εμμονές με τις δίαιτες, το τι πρέπει να φάνε, τις θερμίδες και την απώλεια βάρους.
ΨΥΧΟΓΕΝΗΣ ΒΟΥΛΙΜΙΑ
Τα αίτια της ψυχογενούς βουλιμίας κρύβονται στην χαμηλή αυτοεκτίμηση και την αρνητική εικόνα του σώματος. Τα άτομα που πάσχουν από την νόσο έχουν την τάση για ορισμένο διάστημα να επιδίδονται σε κατανάλωση μεγάλης ποσότητας φαγητού μέσα σε λιγότερο από δύο ώρες. Τα επεισόδιά αυτά υπερφαγίας μπορεί να επαναλαμβάνονται πολλές φορές μέσα στον μήνα.
Σε αυτήν την περίπτωση το άτομο χάνει τον έλεγχο και προσλαμβάνει όπως είπαμε σε μικρό χρονικό διάστημα μεγάλες ποσότητες φαγητού, μετά όμως αισθάνεται ντροπή και μπαίνει στην διαδικασία της αυτοκατηγορίας, έτσι προκειμένου να αποτρέψει την αύξηση βάρους αντισταθμίζει την υπερφαγία με έναν από τους δύο τρόπους, ο πρώτος είναι να πάρει κάποιο καθαρτικό, διουρητικό ή να προκαλέσει εμετό, ο δεύτερος είναι να κάνει υπερβολική άσκηση ή νηστεία.
Η διαφορά της βουλιμίας με την ανορεξία είναι ότι η στην περίπτωση της βουλιμίας το άτομο διακόπτει τον περιορισμό της τροφής με επεισόδια υπερφαγίας. Για να διαγνωστεί η συγκεκριμένη διαταραχή θα πρέπει το άτομο να έχει τουλάχιστον 2 φορές την εβδομάδα για τρεις μήνες επεισόδια υπερφαγίας και κάθαρσης. Τα βουλιμικά άτομα βιώνουν μεγάλο άγχος και ενοχές για το σώμα τους, παρόλο που το βάρος τους μπορεί να είναι φυσιολογικό και λόγω ντροπής κρατούν μυστικά αυτά τα επεισόδια.
Η ψυχογενής βουλιμία έχει βρεθεί ότι στην πλειοψηφία των περιστατικών της συνοδεύεται από κατάθλιψη και γι΄ αυτό τον λόγο η θεραπεία της περιλαμβάνει και αντικαταθλιπτικά φάρμακα. Η θνησιμότητα στα περιστατικά της βουλιμίας δεν φτάνει εκείνα της ανορεξίας, αλλά προκαλεί εξίσου επιπλοκές στον οργανισμό. Οι πιο σοβαρές είναι αυτές που προκαλούνται από την υπερβολική κατανάλωση φαγητού και έχουν άμεση επίδραση στο γαστρεντερικό όπως ρήξη των ιστών στο στομάχι, οισοφαγίτιδα από τους επαναλαμβανόμενους εμέτους, καταστροφή του σμάλτου των δοντιών από τα γαστρικά οξέα, διαταραχή στους ηλεκτρολύτες, αφυδάτωση, προβλήματα με τα νεφρά καρδιαγγειακά προβλήματα όπως υπέρταση, χοληστερίνη και διαβήτης.
Οι ασθενείς με βουλιμία λόγω της κατάθλιψης μπορεί να έχουν αυτοκτονικές τάσεις, είναι οξύθυμοι γιατί κατά βάθος είναι θυμωμένοι με τους εαυτούς τους γίνονται εμμονικοί και αναπτύσσουν ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές. Επίσης είναι κοινωνικά απομονωμένοι και έχουν αισθήματα αποτυχίας και απελπισίας.
Άτομα με ψυχογενή βουλιμία:
- Τρώνε κρυφά
- Μετά τα γεύματα πηγαίνουν για αρκετή ώρα τουαλέτα
- Έχουν μια συνεχή ανησυχία για το βάρος τους και τις αναλογίες του σώματος τους
- Έχουν αυξομειώσεις στο βάρος τους
- Δεν υπάρχει πλάνο σωστής διατροφής, την μια μέρα μπορεί να φάνε, την επόμενη όχι.
- Χάνουν τον έλεγχο όταν τρώνε, δεν μπορούν να ελέγξουν ούτε τι τρώνε ούτε την ποσότητα του φαγητού.
Οι διατροφικές διαταραχές είναι πολλές φορές αποτέλεσμα της αρνητικής εικόνας που έχει κάποιος για το σώμα του και αντικατοπτρίζουν την προσπάθεια του να αγγίξει το ιδανικό. Δυστυχώς, οι πάσχοντες δεν είναι μόνο ενήλικες, αλλά και παιδιά κυρίως στην εφηβεία ή την προεφηβική ηλικία. Παρόλο που τα τελευταία χρόνια έχουν γίνει πολλές προσπάθειες και εκστρατείες ώστε τα λανθασμένα πρότυπα να καταρριφθούν, υπάρχουν ακόμα στερεότυπα και αντιλήψεις που δεν βοηθούν.
Συντάκτρια άρθρου:
ΆΝΝΑ ΑΡΓΥΡΙΟΥ
Wakeup News 2
WAKE UP NEWS 2 